Kategorie
blog

Atak jądrowy na Ukrainę – jakie prawdopodobieństwo?

Czy Putin zaatakuje Ukrainę bronią jądrową? Obrazy z frontu wojennego oraz komunikaty medialne skłaniają do zadania tego pytania NA POWAŻNIE. Ale uspokajam – to nie jest artykuł, który ma wzbudzić w nas emocje i zyskać kliki. Oto rzetelna analiza BEZ PANIKI, stworzona po to, żeby wiedzieć więcej. Uwaga – wnioski są pokrzepiające 🙂

Doktryna odstraszania nuklearnego

Od 1945 roku nie użyto broni nuklearnej. Wyjaśnienie daje doktryna odstraszania nuklearnego (ang. MAD, czyli Mutual Assured Destruction. Skrót ten można przetłumaczyć jako: wzajemne zagwarantowane zniszczenie. Smaku dodaje tłumaczenie akronimu MAD – szalony).

W tym szaleństwie doktryny jest metoda na wytłumaczenie, dlaczego broń jądrowa nie została ponownie użyta. Wykorzystanie tego arsenału oznacza całkowite unicestwienie obu stron konfliktu. Cóż z wygranej, gdy nie ma kto się nią cieszyć? Wtedy bardziej atrakcyjną opcją jest pokój. 

Żeby nie być gołosłownym, ten nuklearny pat potwierdza analiza teorii gier. Oto przykład przygotowany przez zespół analityków banku Pekao.

Atak nuklearny w teorii gier
(źródło: Pekao SA)

Jedyna szansa na zysk, to sytuacja w której jedna strona nie zdecyduje się na atak odwetowy bronią nuklearną.  

Mankamenty doktryny odstraszania nuklearnego

Wojna w Ukrainie jest jednak przykładem, który pokazuje, że sytuacja wcale nie jest aż tak patowa dla strony rosyjskiej. Doktryna MAD dotyczy państw, które są sobie równorzędnymi przeciwnikami dysponującymi bronią jądrową. Odstraszanie nuklearne tłumaczy brak zastosowania tej broni w konflikcie między USA a ZSRR. A Ukraina nie posiada głowic nuklearnych. Czy to oznacza, że Rosja użyje broni jądrowej? To błędny wniosek, który zaraz wytłumaczę.

Czy Rosja zaatakuje Ukrainę bronią nuklearną? 

Prawdopodobieństwo ataku jądrowego Rosji na Ukrainę wzrosło do 12%. Mimo to istnieją silne argumenty za tym, że armia rosyjska nie sięgnie po arsenał nuklearny. Ich listę przedstawił Timothy Snyder:

  • Mobilizacja armii rosyjskiej wskazuje, na to, że Putin ciągle liczy na wygranie wojny w sposób konwencjonalny.
  • Użycie “atomówki” nie gwarantuje wygrania konfliktu i nie może zapewnić unicestwienia sił militarnych Ukrainy. Putin nie może też liczyć na spadek morale – Ukraina jest zdeterminowana wygnać najeźdźcę. 
  • Użycie broni jądrowej przez Rosję jest samo w sobie ryzykowne: nuklearne pociski artyleryjskie trzeba dostarczyć blisko frontu, co daje szanse stronie ukraińskiej na ich zniszczenie, a nawet przejęcie. A po drugie – skorzystanie z arsenału jądrowego oznacza reakcję Zachodu. W takim scenariuszu – nadzieja na wygranie wojny przez Putina spada do zera.
  • Czemu Rosja miałaby użyć akurat teraz broni jądrowej? 3-dniowa operacja specjalna przekształciła się w konflikt upokarzający jedną z “najsilniejszych” armii świata już dawno temu. 
  • W przeszłości już co najmniej 4-krotnie mocarstwa dysponujące bronią jądrową nie użyły jej, aby uniknąć porażki ze słabszym przeciwnikiem. Przykłady to:  wojna w Korei (1950-53), wojna w Wietnamie (1963-73), wojna w Afganistanie (1979-89) i wojna w Czeczenii (1994-96).

W skrócie: użycie broni jądrowej przez Rosję nie gwarantuje jej zwycięstwa, a przy tym zwiększa ryzyko jej definitywnej klęski po dołączeniu do walk państw Zachodu. Nie trzeba być genialnym strategiem, aby wiedzieć, że więcej korzyści przyniesie straszenie atomówką.

Czemu Putin straszy bronią nuklearną?

Użycie “atomówki” daje Rosji więcej szkody niż pożytku. Za to straszenie jej użyciem ma swoje wyraźne zalety:

  • jest tanie
  • media kochają wzbudzać emocje (a strach dobrze się klika)
  • to okazja do wykorzystania rosyjskich trolli w wojnie informacyjnej
  • Putin liczy, że wystraszy sojuszników Ukrainy, którzy w obawie przed III WŚ odwrócą wzrok, gdy zaczną pojawiać się obrazy zbrodni wojennych dokonanych przez Rosjan. 

To, że w ogóle na serio zaczynamy zastanawiać się nad pytaniem o to, czy Rosja zaatakuje Ukrainę bronią jądrową, świadczy, że wojna wchodzi w kolejny, jeszcze okrutniejszy etap. Strach przed atakiem jądrowym ma odwrócić uwagę Zachodu od kolejnych zbrodni dokonywanych przez Rosjan na mieszkańcach Ukrainy. 

Plan Putina polega na tym, aby spolaryzować zachodnią opinię publiczną. Sparaliżować polityków bojących się o utratę elektoratu. Między wyraźne sympatie do Ukrainy, Rosja chce wbić klin wątpliwości, aluzji, strachu. Zamiast walki do końca o sprawiedliwe rozliczenie Rosji, chce wymusić kompromis. 

Atak jądrowy na Ukrainę – nie powtarzajmy błędów przeszłości

Rosja nie zaatakuje Ukrainy bronią jądrową. Jesteśmy jednak świadkiem ataku na opinię publiczną. Warto zatem przypomnieć Zachodowi słowa W. Churchilla, jakie wypowiedział po powrocie premiera Chamberlaina z Monachium:

„Mieli do wyboru wojnę lub hańbę, wybrali hańbę, a wojnę będą mieli i tak.“

Chamberlain chwalący się układem monachijskim
Chamberlain chwalący się układem monachijskim

Symulacja wojny nuklearnej USA – Rosja

W poniższym 4-minutowym filmie zaprezentowano symulację konfliktu nuklearnego między Stanami Zjednoczonymi a Rosją. Według szacunków, tylko w kilku pierwszych godzinach wojny ok. 90 milionów ludzi zginie lub zostanie rannych.

Symulacja wojny nuklearnej USA – Rosja (źródło nr 5)

Źródła:

  1. https://www.pekao.com.pl/dam/jcr:a70a812a-f822-4c20-8569-1f096b8473f6/Pekao_dzienny_20221013.pdf
  2. https://manifold.markets/AndyMartin/will-a-nuclear-weapon-be-launched-i-015e44ed91f5
  3. https://snyder.substack.com/p/how-does-the-russo-ukrainian-war
  4. https://www.drrandallcollins.com/sociological-eye/2022/8/13/predictables-of-the-ukraine-war
  5. https://sgs.princeton.edu/the-lab/plan-a